donderdag 23 mei 2013

Van pictogram naar alfabet


Van pictogram naar alfabet.

- Het was een lang traject om eindelijk bij een volwaardig alfabetisch schrift te komen. De volgende ijkingspunten kunnen worden genoemd:

3000                           hiëroglyphen + spijkerschrift

2500-2100  Moab: oudste Semietische inscripties (Teleiat-el Ghassul)

2000              tempel Sarâbît – al Hâdim in de Sinaï

          ostracon van Gezer

          plaquette van Shechem

1700 – 1555 bronzen dolk te Palestina (Lachish)

                     plaquette van Tell-es Sârem

                     het schrift van Ugarit (cuneiform alfabetisch)

15e-14e eeuw kleitabletten van El Amarna

                      nieuw Semietisch dialect te Beth-Shean & ‘Ain-Shems

1220-1100    speerpunten met ‘bdlb(’)t

10e eeuw Fenicische speerpunt in de Libanon

1000             graf Ahiram

- Men schreef op klei, leer, papyrus en hakte in steen. Men schreef of hakte van rechts naar links. Dat deden ook de Grieken in het begin, maar die veranderden dat spoedig. Waarom eigenlijk van rechts naar links? Het schijnt op kleitabletten zo het handigst geweest te zijn, maar er doet nog een andere theorie opgeld. En dat is, dat men bij het schrijven naar het noorden keek. De zon komt op in het oosten (rechts=leven) en gaat onder in het westen (links=dood). Het schrijven gebeurde in die tijd meestal door priesters, die hun handelingen door hun goden gewijd wilden zien!

- Over personen als uitvinders van het schrift doen diverse verhalen de ronde:

Herodotos houdt het op KADMOS, die het schrift naar Thebe bracht.

Plato denkt, dat de Egyptenaar Toth de uitvinder is en Philo van Byblos noemt Taautos. Suidas, een Griekse lexicograaf, denkt aan Agenoor en de Jood Eupolemus beweert, dat Mozes ons het schrift heeft gegeven.

- Oorspronkelijk behoren bij de letters de volgende woorden:

’alep           os               bêt              huis            gimel          werpstok
dalet           deur            he               zie,kijk?      waw           pin
zayin          wapen        hêt              ….              têt               ….
yod             hand           kap             palm van de hand
lamed         geit             mem           water          nûn/nahas   vis/slang
‘ayin           oog             pe’              mond          saw/sadê     krekel?
qaw/qop     aap             rêš              hoofd                   šîn              tand
taw             merkteken

 

Samengevat lijkt de meest waarschijnlijke route van de totstandkoming van het alfabetisch schrift de volgende te zijn:

1.Soemeriërs vonden het schrijven op klei uit d.m.v.pictografische tekens.

2.Soemeriërs vinden ook een methode uit om die tekens tot syllabes te verwerken.

3.Soemeriërs benoemen vier van de vijf klinkers.

4.Babyloniërs gaan de tekens voor syllabes gebruiken met ideografen.

5.Perzen vereenvoudigen het syllabisch schrift in een cuneiform systeem.

6.Egyptenaren ontwikkelen een eigen systeem van hiëroglyphen met hiëratische en demotische fase in cursief schrijven. De tekens geven soms ook syllabes weer en in een korte periode zelfs als medeklinkers.

7.Een van de West-Semietische volken komt in aanraking met de Egyptenaren tussen 2500-1500 v.C. en ontwikkelen daardoor het systeem van één geluid bij één teken uit.

8.De uitvinding wordt ontwikkeld in Palestina en daarna geperfectioneerd in Fenicië.

9.De Feniciërs verspreiden het alfabet over de wereld.

 

4.7.Semitic writing        G.R.Driver          London 1944
      From Pictograph to                              Oxford Univ.Press
      Alphabet                                              Newly revised edition 1976
                                                                    blz79‑193
ncfps

See for more information and in the English language:

 


 


 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten