donderdag 12 december 2013

De Tyrische zee

De Tyrische zee.
Waarom vond juist de expansie vanuit Tyrus plaats en waarom niet  uit een van de andere Fenicische steden?  Daarbij komt, dat er geen enkele serieuze bron is overgeleverd uit de tijd van 1200-950 v.C. Wat weten we wel?
1.De Myceense thalassocratie ging ter ziele. Oegrait meldt nog in de 13e eeuw, dat er een schip aankwam van Kabturu (Kaphtor=Kreta). Bij Gelidonya lijdt een schip met koperbaren schipbreuk  omstreeks 1200 v.C.
2.De algemene verwoesting door de zeevolken gaat min of meer aan de Fenicische steden voorbij. [reis Wen-Amon]
3.Politieke reden? Tyrus domineert over de andere Fenicische steden, waaronder Sidon.
4.De eilandpositie met rotsen/riffen in zee, die als havens dienen. Op een relief van Sargon II (Khorsabad) staan 2 eilanden: Arvad links in het noorden en Tyrus rechts in het zuiden. Op een relief van Sennacherib te Niniveh staan vlg.Barnett ook twee eilanden. Sidon nu rechts en Tyrus links -> vlucht Luli.
5.De Tarsis schepen. Het zijn barken met paardekoppen. Poseidonios heeft het te Gadir over shepen, die paarden worden genoemd (Υππου). Strabo meldt de vondst van zo’n boegspriet op de kust van Oost_Afrika. Ook op Malta vinden we een gelijkenis (dghaisa). Op een relief van Niniveh staan biremes afgebeeld met 2 x 9-11 roeiers. Een ander fragment toont 2 x 17 roeiers. Tyrus moet al pentekonters gehad hebben.
6.Tyrus moet al bekend zijn geweest met de hoge zee – vaart techniek. Men voer bij nacht op de kleine beer (phoinikè). Van Tyrus naar Gadir kon men doen in 3 weken via de noordelijke route langs Cyprus-Sicilië. De vermoedelijke etappes waren:
Tyrus – Cyprus – Gelidoniya – Finike – Rhodos _ Cythera (haven Phoinikous + cultus Afrodite) – Malta – Fenicische driehoek (Sic-Sard_Tun) – Balearen – Malaga – Gibraltar – Gadir – Lixus – Mogador.
De tineilanden en de invulling van de noordkust van Afrika kwamen pas bij de Carthagers in beeld.


58.2   Tyr et la mer                          G Bunnens

ncfps

Geen opmerkingen:

Een reactie posten